گفتوگوی رضا قربانی، بنیانگذار راه پرداخت، با محمدرضا مقدمجاه، مدیرعامل آدانیک، درباره آدانیوم، بانکداری شرکتی، بانکداری باز و تغییر مدل کسبوکار آدانیک
آدانیک که سالها بخش مهمی از فعالیت خود را روی پروژههای فناوری و زیرساخت بانکی متمرکز کرده، قصد دارد سهم کسبوکارهای غیربانکی را به بخش غالب درآمد خود تبدیل کند. محمدرضا مقدمجاه، مدیرعامل آدانیک، در گفتوگو با رضا قربانی، بنیانگذار راه پرداخت، پیشبینی میکند که در سال مالی آینده ۷۰ تا ۸۰ درصد درآمد این شرکت از کسبوکارها و فضای غیربانکی به دست آید.
این تغییر مسیر بر توسعه محصولی مقیاسپذیر برای بانکداری شرکتی متمرکز است. آدانیک در سالهای گذشته تجربه گستردهای در اجرای پروژههای بانکداری دیجیتال و زیرساختهای بانکی داشته، اما مقدمجاه میگوید مأموریت جدید شرکت این است که این دانش را از پروژههای صرفاً بانکی به محصولاتی منتقل کند که مستقیماً در اختیار شرکتها، هلدینگها و سایر کسبوکارها قرار میگیرند.
محور اصلی این استراتژی، آدانیوم است؛ محصولی که آدانیک آن را در مسیر تبدیلشدن به یک «سوپراپلیکیشن حقوقی» و پلتفرم بانکداری شرکتی چندبانکی توسعه میدهد. هدف این است که مدیر مالی یک شرکت برای کار با چند بانک مجبور نباشد وارد چند اینترنتبانک و سامانه جداگانه شود و بتواند مجموعهای از خدمات بانکی موردنیاز خود را در یک محیط واحد دریافت کند.
به گفته مقدمجاه، حدود ۷۰ شرکت در حال حاضر از آدانیوم استفاده میکنند و چند هلدینگ بزرگ نیز در میان مشتریان آن قرار دارند. او همچنین میگوید آدانیک به همه بانکهای کشور متصل شده است؛ برخی اتصالها مستقیم و برخی از مسیر پلتفرمهای بانکداری باز انجام شدهاند.
یکی از سرویسهایی که قرار است بهزودی به این محصول اضافه شود، خدمات چندبانکی چک است. مقدمجاه میگوید چند سرویس دیگر نیز تا پایان سال در برنامه توسعه قرار دارند تا آدانیوم به محصول کاملتری برای مدیریت امور بانکی شرکتها تبدیل شود.
اما توسعه محصول روی زیرساخت بانکها یک چالش اساسی دارد: کیفیت سرویس بانکی. مقدمجاه صریحاً میگوید وقتی API یا سرویس یک بانک قطع میشود، مشتری نهایی معمولاً بانک را مقصر نمیداند؛ او فقط آدانیوم را میبیند و از آدانیک انتظار دارد سرویس کار کند. «مشتری فقط ما را میشناسد بهعنوان یک فیس.»
برای کاهش این ریسک، آدانیک روی زیرساخت خود سرمایهگذاری کرده، مرکز عملیات شبکه راه انداخته و برای بعضی خدمات مسیرهای جایگزین در نظر گرفته است تا در صورت اختلال یک سرویس، امکان سوئیچ سریع به مسیر یا بانک دیگری فراهم باشد. با این حال، مقدمجاه تأکید میکند که نرمافزار نمیتواند قطعی کامل زیرساخت یک بانک را جبران کند و به همین دلیل تعریف SLA و بالا بردن کیفیت سرویس بانکها همچنان ضروری است.
بخش مهم دیگر گفتوگو به بانکداری باز اختصاص دارد. آدانیک از سالهای قبل در این حوزه فعال بوده و مقدمجاه میگوید حتی در زمان عرضه نخستین محصولات بانکداری باز شرکت، ترجیح میداده بهجای Open Banking از مفهوم Open Innovation استفاده کند.
از نگاه او، مشکل امروز بانکداری باز ایران لزوماً فناوری نیست. بیشتر بانکها زیرساختهایی برای ارائه API دارند، هرچند کیفیت و سطح سرویس آنها متفاوت است. مسئله اصلی، مدل ذهنی بانکهاست. مقدمجاه معتقد است API نباید بهعنوان یک محصول مستقل برای فروش دیده شود.
او برای توضیح این دیدگاه به نمونه سادهای مانند مشاهده موجودی و صورتحساب اشاره میکند. از نظر او، اینکه مشتری برای دیدن اطلاعات پولی که در بانک خود نگه داشته مجبور به پرداخت هزینه جداگانه شود، مدل مطلوبی نیست. ارزش واقعی بانکداری باز از جایی ایجاد میشود که کسبوکارهای بیرون از بانک روی این دسترسیها، محصولاتی خلق کنند که وفاداری مشتری را افزایش دهد و تجربه بهتری به او بدهد.
به همین دلیل، استراتژی آدانیک نیز ریسلری API نیست. این شرکت میخواهد محصولمحور باقی بماند و روی زیرساخت بانکی ارزش افزوده ایجاد کند. نمونه این ارزش میتواند سادهکردن فرایندهایی باشد که امروز برای شرکتها بسیار زمانبر هستند؛ از پرداخت حقوق گرفته تا مدیریت کارتابلها و فرایندهای چندامضایی.
مقدمجاه میگوید وقتی یک کسبوکار برای سرویسی که بانک ممکن است بخشی از آن را رایگان عرضه کند، حاضر است به یک شرکت فناوری پول پرداخت کند، نشان میدهد که مشتری در واقع API نمیخرد؛ تجربه و ارزش افزوده میخرد.
در نهایت، تصویری که مدیرعامل آدانیک از آینده این شرکت ارائه میکند، شرکتی است که همچنان بانکها را شرکای راهبردی خود میداند، اما بخش اصلی رشد خود را در ارائه مستقیم خدمات به شرکتها و کسبوکارها میبیند؛ مدلی که در آن، بانک زیرساخت را فراهم میکند و آدانیک تجربه کاربری و محصول را روی آن میسازد.
منبع:راهپرداخت